باب اول اندر ذكر نامهاى آلات جرّ ثقيل آلتهايى كه بدان چيزهاى گران معلوم « 1 » را بقوّتهاى اندك معلوم بر شايد گرفتن ، و چيزهاى صلب را بشكافتن « 2 » و از يكديگر جدا كردن ، و عصر « 3 » چيزها نمودن و مانند آن ، پنج است بدين اسامى : 1 - محور 2 - مخل « 4 »

--> ( 1 ) نامعلوم : ص . - ظاهرا تحريفست ، چه در فنّ جرّ اثقال از نسبت ما بين ثقل معلوم بقوّت معلوم گفتگو مىشود و چند موضع هم در خود كتاب تكرار شده است كه بواسطهء آلات جرّ ثقيل مىخواهند ثقل معلوم را بقوّت معلوم بر گيرند و بردارند - پس عبارت ( نامعلوم ) كه در ( ص ) فقط در همين موضع نوشته ظاهرا تصرّف كاتب نامعلوم است . ( 2 ) شكافتن : خ . صلب بضم صاد بىنقطه و سكون لام بمعنى سخت و محكم است مقابل ( رخو ) بمعنى سست . ( 3 ) عصر : بفتح عين بىنقطه و سكون صاد بىنقطه بمعنى فشار و فشردن و فشارش است . معصر بكسر ميم از همين مادّه ماخوذ است . ضغط بضاد و غين معجمه نيز در مصطلحات فن مرادف عصر به كار ميرود . ( 4 ) اين اصطلاح كه مرادف عتلهء عربى و بيرم و بارم ( ديلم ) فارسى به كار ميرود در نسخ موجود كتاب همه جا بحاء بىنقطه نوشته و ظاهرا تصحيف ( مخل ) بضم ميم و سكون خاء معجمه است بدليل نوشتهء مفاتيح العلوم خوارزمى متوفّى 387 در باب هشتم از مقالهء دوم در فنّ حبل و جرّ اثقال به اين عبارت « و المخل خشبة مدوّرة او مثمّنة بقيه حاشيه در صفحه بعد